Monitoring amfibieën en vissen

In het werkgebied van Collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden ligt sinds kort een landelijk meetnet voor de beleidsmonitoring van amfibieën en vissen. Doel van dit meetnet is te onderzoeken of agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) een positief effect heeft op amfibieën en vissen, ten opzichte van reguliere bedrijfsvoering. Binnen de grenzen van ons werkgebied heeft Ravon (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) 31 kilometerhokken met meetpunten geselecteerd om het mogelijk positieve effect in beeld te brengen.

bittervoorn, Blikonderwater
bittervoorn, Blikonderwater

Onze projectmanager, Marcel Benschop, is onlangs met een projectleider van Ravon, Rémon ter Harmsel, het gebied in geweest voor de monitoring. Hieronder op verzoek een korte impressie van Rémon:

‘Op donderdag 30 juni brengen we een bezoek aan bezoekboerderij Het Achterhuis van de familie Zijderveld, aan het Hoogeind in Leerdam. Op de percelen ter plekke liggen meerdere meetpunten/onderzoeklocaties. Aan het einde van de ochtend heet Jan Zijderveld ons hartelijk welkom, terwijl een schoolklas op excursie is op de boerderij.

De eerste onderzoeklocatie, een rijkelijk begroeide sloot, levert al snel interessante soorten op, waaronder bittervoorn, kleine modderkruiper, zeelt, jonge heikikkers en larven van de kleine watersalamander. Die zijn kenmerkend voor een gezonde sloot!

We bekijken de vangst uitgebreid in een cuvet (klein aquarium), zodat de kenmerken van de verschillende soorten goed zichtbaar zijn. Een sloot even verderop laat een vergelijkbare soortensamenstelling zien. We vangen ook een mooie snoek van ongeveer 20 cm. Vervolgens onderwerpen we de poel er vlakbij aan een inspectie met onze schepnetten. Hier vangen we opnieuw jonge heikikkers en larven van de kleine watersalamander, naast vele stekelbaarsjes. Larven van de zeldzame kamsalamander vinden we dit keer niet, maar gezien de vondst van een volwassen kamsalamander iets verderop, sluiten we de aanwezigheid niet uit. Al met al een zeer succesvolle middag met mooie vangsten, ook op een andere onderzoeklocatie aan het Hoogeind!’

Eerste algemene ledenvergadering

De eerste algemene ledenvergadering van Collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden, vandaag in Het Bruisend Hart in Hoornaar, was drukbezocht. Het bestuur praatte de 150 aanwezige deelnemers bij over allerlei actuele zaken, zoals het jaarplan en de begroting voor 2016, de controle/schouw en de praktijk van succesvol weidevogelbeheer.

Na de pauze belichtte griendwerker Aart Horden -op zijn eigen wijze- de historie van het landschapsonderhoud.

Een blik in de zaal.
Een blik in de zaal.
Voorzitter Cees de Jong bedankt Aart Horden voor zijn presentatie.
Voorzitter Cees de Jong bedankt Aart Horden voor zijn presentatie.

Nieuwe start ANLb in 2016

Subsidieaanvragen via collectieven

Op 1 januari 2016 is het nieuwe stelsel voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) van start gegaan. De afgelopen jaren zijn soms mooie resultaten behaald, maar het moet effectiever en efficiënter. Velen zien het nieuwe stelsel als laatste kans om van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer, waaronder weidevogelbeheer, een professionele, maatschappelijk gedragen activiteit te maken.

grutto, Adri de Groot
grutto, Adri de Groot

Inmiddels is een landelijk dekkend netwerk van veertig collectieven (groepen agrariërs) opgezet. Deze gecertificeerde collectieven vormen het hart van het nieuwe stelsel. Aanvragen voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer lopen voortaan via deze collectieven. Individuele subsidieaanvragen zijn niet meer mogelijk. Sinds april 2015 is ook in de Alblasserwaard/Vijfheerenlanden een collectief actief. Hierin werken Benschop Rentmeesters en Den Hâneker nauw met elkaar samen.

Op basis van de natuurbeheerplannen van de provincies Zuid-Holland en Utrecht, en in overleg met diverse partijen in het gebied, heeft Collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden gebiedsaanvragen ingediend. Deze aanvragen, waarin extra aandacht is voor bijzonder/zwaar beheer, zijn inmiddels gehonoreerd. Bij bijzonder/zwaar beheer denkt het collectief bijvoorbeeld aan grasland met rustperiode, kruidenrijk grasland, extensief beweid grasland en (greppel)plasdras, een aantrekkelijk nat biotoop voor weidevogels.

Voorzitter Cees de Jong: ‘Alleen bedrijven met potentie doen mee: ze moeten een positieve bijdrage kunnen leveren aan de gestelde natuurdoelen. Het is de kunst voor de -enkele honderden- bedrijven om het agrarisch natuur- en landschapsbeheer zo goed mogelijk te integreren in de bedrijfsvoering. Het nieuwe stelsel is kansrijk, maar niet vrijblijvend. Het vraagt om keuzes.’

‘Alleen bedrijven met potentie doen mee.’

De gebiedscoördinatoren van Collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden hebben het beheer voor de periode 2016-2021 inmiddels grotendeels ingetekend, tijdens persoonlijke intekensessies. Na het afsluiten van de beheercontracten, kan het beheer daadwerkelijk van start. ‘Niet star, maar heel flexibel en continu gericht op verbetering. Afgestemd op de situatie in het veld. Lerend beheren, dat is de uitdaging waar we voor staan!’

Beschikkingen ANLb 2016-2021

Zowel de provincie Zuid-Holland als Utrecht hebben deze maand hun beschikking afgegeven voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) in de Alblasserwaard/Vijfheerenlanden. Het gaat om ruim 3.500 hectare beheer in het leefgebied open grasland (weidevogelbeheer, met een hoog percentage zwaar/bijzonder beheer), ruim 500 hectare in het leefgebied natte dooradering en ruim 10 hectare in het leefgebied droge dooradering. Hiervoor heeft Collectief Alblasserwaard/Vijfheerenlanden halverwege dit jaar gebiedsaanvragen bij de provincies ingediend. De beheerperiode loopt van 2016 t/m 2021.

Het collectief is eindverantwoordelijk voor het beheer, dat wordt uitgevoerd door enkele honderden deelnemers.

grutto, Adri de Groot
grutto, Adri de Groot